Zittingsgedrag van de civiele rechter

Wat vinden civiele rechters tegenwoordig dat ze horen te doen op een zitting, wat doen ze meer in het bijzonder bij het beproeven van een schikking, doen ze dat bewust, variëren ze in aanpak? Ervaren partijen de procedure als rechtvaardig? En in termen van effectiviteit: wordt met partijen stilgestaan bij de optimale oplossingsmethode (uitspraak, schikking, verwijzing naar mediation), worden er meer schikkingen bereikt als aandacht is geweest voor conflictoplossing en wordt daardoor de zittingsduur, of de duur van het schikkingsgedeelte in de zitting anders?

Bovenstaande vragen zijn relevant omdat de laatste jaren een nieuwe ontwikkeling op gang gekomen is: steeds meer civiele rechters gaan op de zitting met partijen in op het achterliggend conflict, hebben dus oog voor conflictoplossing naast geschilbeslechting. Deze ontwikkeling is in de praktijk op gang gekomen, zonder dat hierover – anders dan in het bestuursrecht bij de introductie van de nieuwe zaaksbehandeling – op rechterlijk niveau afspraken zijn gemaakt.

Het onderzoek wil deze nieuwe ontwikkeling analyseren en richt zich daarom op gedragingen van de rechter in relatie tot het beproeven van een schikking. Drie vragen zijn daarbij van belang: hoe effectief is dit gedrag, hoe efficiënt is het en wordt het als rechtvaardig ervaren? Het onderzoek zal bestaan uit zittingsobservaties, gecombineerd met semi-gestructureerde kwalitatieve interviews met partijen en rechters. Het onderzoek richt zich op het beschrijven en analyseren van 120 zittingen, waarvan het grootste deel door de enkelvoudige rechter in handelszaken (boven € 25.000,-) en een kleiner deel door de kantonrechter. Het gaat om zittingen bij 5 verschillende rechtbanken.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door Rick Verschoof en Wibo van Rossum, waarbij studenten van de Legal Research Master en van het Utrecht Law College mede een deel van het onderzoek uitvoeren. Het onderzoek wordt mede gefinancierd door de Raad voor de Rechtspraak en loopt tot aan de zomer van 2014.

Foto: Doug (CC)
 
Delen: